HAREKET BOZUKLUKLARI
Parkinson Hastalığı:
Beyinde bazı özel hücrelerin seçici olarak ölmesi ile süre
giden bir hastalıktır. Hastalıkta beyin iletişimde görev alan "dopamin" adlı
maddede azalma veya tükenme olur. Bu hastalık sıklıkla kendini orta
yaş sonrasında gösterir. Fakat özellikle irsi olan formları
daha erken yaşlarda da ortaya çıkabilir.
Hastalık bulguları arasında en sık rastlanılan bulgu el veya ayakta
titremedir. Bu titreme başlangıçta sıklıkla tek taraflıdır, yani ya
sol ya da sağdadır. Titreme özellikle hasta hiç birşey yapmazken yani
istirahat halinde ortaya çıkar. "Hap yapar, para sayar" diye
tarif edilen kendine özgü bir titreme şeklidir. Titreme dışında hareketlerde
yavaşlama olur, yürüme yavaşlar, hastalar öne bükük şekilde ellerini
sallamadan yürümeye başlar.
Hastaların mimiklerinde azalma olur (Maske yüz) ve hastalar donuk
donuk bakar. Motor bulgular verilen
bu bulgular dışında son zamanlarda daha iyi tanımlanan motor dışı bulgular
da mevcuttur. Bunlar arasında uyku bozuklukları (uyku sırasında aşırı
hareket etme, bağırma, çığlık atma...), zihinsel yeteneklerde bozulma
(basit bir ilgisizlikten bunamaya kadar gidebilir), özellikle ayağa
kalkınca olan tansiyon düşüklüğü, göz kararması, çarpıntı, kabızlık,
cinsel işlev bozukluğu sayılabilir.
Günümüzde Parkinson hastalığının hem tanısında hem
de tedavisinde önemli gelişmeler olmuştur. Hastalığa yönelik yapılan
basit ameliyatlar, sürekli ilaç salınımı yapan pompalar, deriye yapıştırılan
ilaçlar, ince bağırsakta çözünen ilaçlar bunlardan bazılarıdır. Tedavide
esas olan eksik maddelerin yerine konmasıdır. Hastalıktaki sorun "dopamin" eksikliği
olduğundan bu madde bir şekilde beyinde tamamlanmalıdır. Günümüzde
bu yönde en güçlü ilaçlar L-Dopa denilen maddeyi içeren ilaçlardır.
Bunlar dışında dopamin gibi davranan agonist diye tabir edilen ilaçlar
da oldukça etkindir. Önemli olan hangi hastada hangi ilacın hangi dozda
ve ne şekilde kullanılacağına karar vermektir.
 |
 |